Hormonen tijdens de overgang

Voordat je in de overgang komt, doorloop je maandelijks een cyclus die wordt gestuurd oestrogeen en progesteron. Samen zorgen deze hormonen ervoor dat:

• eicellen rijpen;
• een eisprong plaatsvindt;
• een bevruchte eicel zich kan innestelen.

Wordt er geen eicel bevrucht? Dan wordt het opgebouwde baarmoederslijmvlies afgestoten en ga je menstrueren.

De rol van oestrogeen:

• Zorgt ervoor dat het baarmoederslijmvlies wordt opgebouwd.
• Houdt de vagina soepel.
• Stimuleert de slijmproductie zodat zaadcellen makkelijker de eicel kunnen bereiken.

De rol van progesteron:

• Bereidt het baarmoederslijmvlies voor op innesteling.
• Remt de hormonen LH (luteïniserend hormoon) en FSH (follikel stimulerend hormoon), zodat er geen nieuwe eicellen rijpen;
• Maakt de baarmoedermond minder toegankelijk.
• Zakt bij geen bevruchting? -> menstruatie ontstaat.

Oestrogeen (met name estradiol) heeft veel meer functies dan alleen de cyclus. Het speelt een rol in verschillende systemen in je lichaam:

• Botten, beschermt tegen botafbraak.
• Huid en haren, ondersteunt elasticiteit en hydratatie.
• Bloedvaten, zorgt voor een goede  doorbloeding
• Vagina en urinewegen, houdt slijmvliezen gezond.
• Stemming, stimuleert o.a. serotonine (feel good stofjes).

Progesteron heeft een andere, meer ‘rustgevende’ rol in het lichaam en helpt de balans met oestrogeen te bewaren. Het speelt een rol in verschillende systemen in je lichaam: 

• Zenuwstelsel,werkt kalmerend.
• Slaap, ondersteunt inslapen en doorslapen.
• Stemming, draagt bij aan een stabiel gevoel.
• Hormoonbalans, houdt oestrogeen in evenwicht.
• Vochtbalans en stofwisseling, speelt een ondersteunende rol.  

Kennisquiz

Wat weet jij eigenlijk over de overgang? Weet je precies wat je te wachten staat of heb je eigenlijk geen idee? Met deze quiz kom je erachter.

Doe de kennisquiz 

Tijdens de perimenopauze veranderen je hormoonspiegels voortdurend. Vooral oestrogeen (estradiol) schommelt sterk in de perimenopauze. 

Het ene moment is het hoog, het andere moment juist laag. Deze hormonale schommelingen kunnen klachten geven. 

Omdat oestrogeen zoveel functies heeft, merk je deze schommelingen op via verschillende overgangsklachten: 

• (nachtelijke) opvliegers;
• stemmingswisselingen;
• droge huid of slijmvliezen; 
• minder energie.

Opvliegers overdag zijn een bekende overgangsklacht. Deze komen vaker en heviger rond en na de menopauze voor. Na de menopauze daalt oestrogeen blijvend. Je lichaam maakt dan nog maar een kleine hoeveelheid aan. 

Progesteron begint vaak al eerder te dalen dan oestrogeen. In de perimenopauze heb je namelijk minder vaak een eisprong. En zonder eisprong wordt er nauwelijks progesteron aangemaakt. Hierdoor kan in de perimenopauze een relatief progesterontekort ontstaan. Dit zorgt ervoor dat je hormonen uit balans raken. 

Overgangsklachten die hierbij kunnen horen zijn: 

• slecht slapen
• prikkelbaarheid
• onrust
• gevoeliger reageren op stress  

Na de menopauze stopt de aanmaak van progesteron vrijwel volledig. 

Omdat de daling van oestrogeen met schommelingen verloopt, verschillen de klachten die kunne voorkomen in de verschillende fases van de overgang.

Vroege fase (perimenopauze)

• stemmingswisselingen en prikkelbaarheid. 
• stijging van FSH-waarde (reactie van je lichaam op dalend oestrogeen)

Middel fase (rondom de menopauze)

• droge slijmvliezen; vagina en pijn bij het vrijen.
• urineverlies; door verslapping van bekkenbodemspieren.
• opvliegers.

Late fase: (postmenopauze)

• bontontkalking (osteoporose).
• meer haargroei in het gezicht. (relatief meer invloed van mannelijke hormonen)

Iedere vrouw ervaart de overgang anders. De mate en combinatie van klachten kan sterk verschillen.

Tijdens de perimenopauze veranderen je hormonen flink: 

• oestrogeen (estradiol) gaat schommelen;
• progesteron daalt eerder en sterker;
• FSH stijgt als reactie op dalend oestrogeen;
• je hormoonbalans raakt tijdelijk uit evenwicht.  

Deze veranderingen vormen de basis van veel overgangsklachten. Iedere vrouw ervaart de overgang weer anders.