Gemiddeld genomen kom je als Nederlandse vrouw ergens tussen je 40ste en 55ste in de overgang. De overgang begint met de perimenopauze, gaat over in de menopauze (het moment van twaalf maanden achter elkaar zonder menstruatie) en vervolgt zich in de postmenopauze.
We spreken van een vervroegde overgang wanneer de menstruatie al vóór het 40e jaar definitief stopt terwijl deze voorheen volgens een normaal patroon verliep. De medische term hiervoor is primaire/premature ovariële insufficiëntie (POI).
Een vervroegde overgang kan gevolgen hebben voor de vruchtbaarheid en kan voor vrouwen met een kinderwens een grote impact hebben.
De vervroegde overgang symptomen lijken op die van een gewone perimenopauze. Alleen verwacht je ze op jonge leeftijd vaak nog niet.
Mogelijke signalen zijn bijvoorbeeld:
Omdat deze klachten ook andere oorzaken kunnen hebben, is het belangrijk om bij twijfel een arts te raadplegen.
Het kan lastig zijn om een vervroegde overgang of vroege perimenopauze te herkennen, omdat klachten vaak geleidelijk ontstaan. Signalen die aanleiding kunnen zijn om dit met een arts te bespreken zijn bijvoorbeeld:
- menstruaties die plotseling onregelmatig worden;
- een menstruatie die langere tijd uitblijft;
- overgangsachtige klachten terwijl je nog jong bent.
Wanneer er een vermoeden is van een vervroegde overgang, kan een arts onderzoek doen. Voor de diagnose primaire/premature ovariële insufficiëntie (POI) wordt meestal gekeken naar drie criteria:
- je bent jonger dan 40 jaar;
- je menstruatie is minstens vier maanden uitgebleven;
- het hormoon FSH (follikelstimulerend hormoon) is verhoogd.
Een hoge FSH-waarde kan erop wijzen dat de eierstokken minder goed reageren op hormonale signalen.
Een diagnose van een vervroegde overgang kan emotioneel zwaar zijn, vooral wanneer er nog een kinderwens bestaat.
Wanneer vrouwen jong in de overgang komen, heeft dat meestal te maken met een verminderde eicelvoorraad. Bij de geboorte bevatten de eierstokken gemiddeld ongeveer één miljoen eicellen. Naarmate je ouder wordt, neemt dit aantal af. Bij een vervroegde overgang raakt deze voorraad eerder uitgeput.
Mogelijke oorzaken van een vervroegde overgang zijn onder andere:
- verwijdering van één of beide eierstokken ;
- ernstige ontstekingen in de buik;
- endometriose;
- genetische of chromosomale afwijkingen;
- erfelijke aanleg.
Bij veel vrouwen blijft de precieze oorzaak echter onbekend. Naar schatting wordt slechts bij ongeveer 15% van de vrouwen een duidelijke oorzaak gevonden.
Het is lastig om precies te bepalen hoeveel vrouwen jong in de overgang komen. Hormonale anticonceptie kan symptomen namelijk maskeren en ook bloedonderzoek is tijdens pilgebruik minder betrouwbaar.
Toch geven schattingen een indicatie:
- ongeveer 1 op de 1000 vrouwen rond de 30 jaar;
- ongeveer 1 op de 100 vrouwen rond de 40 jaar.
Op dit moment zijn er in Nederland ongeveer 1,8 miljoen vrouwen in de overgang.
Herken je klachten die mogelijk passen bij een vroege perimenopauze of twijfel je of hormonale veranderingen een rol spelen?
Het kan helpen om hierover met een arts of zorgverlener te praten. Samen kun je kijken wat er speelt en welke begeleiding of behandeling eventueel passend is.
De informatie op deze pagina is bedoeld voor algemene voorlichting en vervangt geen professioneel medisch advies. Neem bij gezondheidsklachten altijd contact op met een arts of andere zorgverlener.
De inhoud op deze site is alleen bedoeld voor informatieve doeleinden en is geen vervanging van professioneel medisch advies, diagnose of behandeling. Raadpleeg altijd een zorgverlener bij persoonlijke medische problemen.
