background

A.Vogel Plantenecyclopedie

Viola tricolor

Driekleurig viooltje

Naam

Deze plant staat ook bekend onder andere lieflijke namen zoals akkerviooltje, achterumkiekertje, zevenkleurbloempje, klein violetje, stiefmoedertje, veldviolet, glazen muiltje enz. De Engelsen spreken onder andere over Heart's pansy, Love-lies-bleeding, None-so-pretty, Call-me-to-you, Flamy, Look up and kiss me en nog andere leuke namen. Viola heeft verschillende betekenissen. Het kan bijvoorbeeld staan voor "violet", een dominante kleur maar ook voor "weg" (afkomstig van het Latijnse "via") of voor "welriekend" (afkomstig van het Griekse "vion"). Viola betekent volgens sommigen "geweld". Dan slaat het terug op het vroegere gebruik van dit plantje om de gevolgen van geweld op het menselijk lichaam, tegen te gaan. Tricolor staat voor de drie kleuren die het viooltje heeft. Viola tricolor was vooral een symbool voor herinnering of bezinning in vele landen.

Botanische eigenschappen

Dit plantje staat graag in de zon of halfschaduw op goed doorlatende, vochtige, zure tot zandige grond. De grond hoeft niet al te voedselrijk te zijn en het plantje houdt niet van droogte.

Het is een eenjarig of tweejarig plantje, winterhard dat tot 40 cm hoog kan groeien. De stengel is teer en weinig vertakt. Viola tricolor heeft een penwortel met kleine zijworteltjes. De bladeren zijn lancetvormig tot ovaal, getand tot gelobd met steunblaadjes. Dit fijne bloempje bloeit van mei tot augustus en heeft dan alleenstaande bloempjes in vele kleuren of kleurencombinaties: wit, geel, paars, lila enz. De bloemen hebben 5 kroonbladeren waarvan er 1 verlengd is, een spoor draagt en naar beneden gericht is. De andere vier kroonblaadjes staan omhoog. Men ziet 5 meeldraadjes met gele helmknoppen en de stamper  (stempel) is bolvormig. Hoe mooi de bloem ook is, ze heeft slechts een zwakke geur en smaakt bitterzout.  De vrucht is een kale doosvrucht met drie kleppen en bevat een groot aantal bruine, wandstandige zaadjes.

Voorkomen

Viola tricolor is overal ingevoerd en geteeld vandaag de dag. Oorspronkelijk kwam Viola tricolor voor in Europa, Siberië, West-Azië. Er zijn heel veel verschillende soorten. In het wild treft men dit plantje aan op akkers, duinen, slootranden, wegbermen. Doordat het veel geplukt werd, komt Viola tricolor in het wild niet meer zo veel voor. Deze plant is tegenwoordig overal ingevoerd en wordt overal geteeld. Er zijn dan ook vele gecultiveerde variëteiten die bij velen in de tuin een plaatsje hebben.

Verwerking

Vanaf de 16e eeuw duikt Viola tricolor op in geschriften over kruiden. Dodoens beval het aan om de longen te zuiveren en bij koorts en stuipen. A. Munting haalt het losmaken van slijmen, verzachten van koorts aan evenals het gebruik bij krampen en vallende ziekte.

In de volksgeneeskunde zien we dit plantje toegepast worden bij problemen met de huid: jeuk, zweren, huiduitslag. Verder nog als zweetdrijvend en koortswerend kruid.

De gebruikte delen zijn afhankelijk van de soort: meestal de bovengrondse bloeiende plant (vb Viola tricolor vulgaris (Koch) Oborny). Deze wordt in juli of augustus geoogst en moet snel gedroogd worden. Soms wordt ook de wortel gebruikt (vooral van Viola tricolor). De actieve stoffen van Viola tricolor zijn oa looistoffen (samentrekkend effect), slijmstoffen (verzachtend) en salicylaten.


Latijnse naam

Viola tricolor

Officiële naam

Driekleurig viooltje

Familie

Violaceae

Viooltjesfamilie

Synoniemen

Viola tricolor hortensis

Volksnamen

Achterumkiekertje

Stiefmoedertje

Ekstertoog

Drievuldigheidsbloem

Nacht-en-Dagjes

Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!

Ontvang elke maand tips voor een gezonde lifestyle

tip

Wandel op 9 juni 40, 30, 20, 10 of 5 km tijdens de eerste A.Vogel Wandeltocht.

Schrijf je nu in >