background

A.Vogel Plantenecyclopedie

Vaccinium macrocarpon

Veenbes

Vaccinium macrocarpon

De Franse naam is "canneberge". De Engelse naam is "cranberry".  Bij ons heet deze vrucht veenbes, grote veenbes, moerasbes. "Vaccinium" is de Latijnse naam voor groenblijvende struiken die bessen dragen. Koeien (vacca) eten graag de aanverwante bosbessen. Vaccinium slaat daarop terug. Het kan ook op "bacca" terugslaan want dat betekent "bes". Macrocarpon is een Grieks woord dat "grote bes" betekent. Cranberry komt van "cranebird" (kraanvogel). De veenbesbloesem lijkt enigszins op een kraanvogel en de kraanvogels in Amerika voedden zich ook met deze bessen.

Botanische eigenschappen

Het is een struik die houdt van een gematigd klimaat en geen strenge vorst verdraagt. Koele en vochtige zomers zijn ideaal.

Dit kleine, heide-achtige struikje blijft groen. Het heeft een kruipende, liggende groeiwijze en vormt matten van ineengevlochten takken met kleine blaadjes. Het wordt niet hoger dan 10 à 20 cm. Na drie jaar komen de eerste bessen en dit in oktober-november. Deze relatief grote bessen (2 cm)  lijken op kersen maar zijn bitterzuur en wrang van smaak. In de zomer bloeit de plant met roze bloemetjes op een gebogen steeltje. De vier kroonblaadjes zijn duidelijk gescheiden en zijn teruggeslagen.

Voorkomen

Veenbessen kwamen oorspronkelijk voor in de veengebieden in het oosten van Noord-Amerika. Op Nederlandse waddeneilanden groeit ook wilde veenbes. Er is namelijk in 1840 een Amerikaans schip, geladen met veenbes, vergaan voor Terschelling. De houten vaten met veenbessen spoelden aan en de zaden zijn uitgegroeid tot planten. Veenbessen zijn erg gewild vandaag de dag en worden veel verbouwd omwille van culinaire redenen.

Zoals de naam al aangeeft, groeit de grote veenbes het liefst op veengrond of op turfachtige grond met een hoge zuurtegraad en een hoog grondwaterpeil van zoet water. In het wild tref je deze besjes aan in moerassen, bij vijvers en in vochtige bossen of op laagveen.

Verwerking

De plant werd in Amerika al door de Indianen gebruikt voor verschillende doeleinden: om vlees te bewaren en als voedingsmiddel tijdens de lange winters.

Later werd er in Amerika een saus mee bereid om bij vleesgerechten op te dienen en werd er ook veenbessenjam en veenbessentaart mee gemaakt. Het hoge vitamine C gehalte maakte de besjes geschikt om mee op reis te nemen op de schepen. Door hun wasachtig buitenlaagje, hun geringe vochtinhoud en het gehalte aan benzoaat zijn de bessen heel lang houdbaar. Ze bezitten ook veel pectine zodat ze heel geschikt zijn voor jam en confituur.


Latijnse naam

Vaccinium macrocarpon

Officiële naam

Veenbes

Familie

Ericaceae

Synoniemen

Oxycossus macrocarpus

Grote veenbes

Amerikaanse veenbes

Volksnamen

Lepeltjesheide

Moerasbes

Kraanbes

Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!
Gratis Cinuforce neusspray (t.w.v. € 7,97) bij bestelling > € 20

Ontvang elke maand van A.Vogel tips voor een gezonde lifestyle.

tip

Ontvang maandelijks handige tips en weetjes over gezondheid en lifestyle.

Schrijf je nu in >