background

A.Vogel Plantenecyclopedie

Silybum marianum (L.) GAERT.

Mariadistel

Geschiedenis

Silybum marianum (L.) GAERT. Mariadistel

Al bij Plinius en in de "Materia medica" van Dioskurides werd Silybum als een distelachtige, geneeskrachtige plant vermeld. De naam is afgeleid van het Griekse sílybon of sílybos en betekent "kwast" of "franje". De soortnaam marianum is afkomstig uit het Latijn en heeft betrekking op de legende, dat de witte vlekken op de bladeren, veroorzaakt zijn door de moedermelk van de Heilige Maria, die op de bladeren van deze distelsoort druppelde, toen zij haar kind voedde tijdens haar vlucht naar Egypte. De mariadistel is een zeer oude geneeskrachtige plant. Hij wordt in de belangrijke geneesmiddelenboeken van de Middeleeuwen, zoals in het kruidenboek van Matthiolus uit 1626, "tegen zijsteken bij geelzucht" aangeraden. En in het kruidenboek van Adam Lonitzer (= Lonicerus) uit 1679 staat geschreven, dat "hij goed zou zijn voor een ontstoken lever".

Botanische kenmerken

Silybum marianum (L.) GAERT. Mariadistel

Mariadistel is een een- tot tweejarige, tot 1,5 m hoog wordende plant. Opvallend zijn de glanzend groene, witachtig gemarmerde, bochtig gelobde en aan de rand stekelig getande bladeren. Op de aan het einde vertakte stengel zitten weelderige bosjes van roodviolette buisbloemen in sterk naar achteren gebogen, stekelige schutbladeren. De hard van schil zijnde, licht- tot donkerbruine, eivormige vruchten (= veelvoudige dopvruchten) dragen zijdeachtige, witte, licht afhangende haarbosjes (= "pappus", van gr. pappos = "grijsharige man"). De bloeitijd is van juni t/m september. Vroeger werd mariadistel plantkundig bij de Kaardebolfamilie en het geslacht Carduus ingedeeld. Het nieuwe plantkundige systeem deelt de plant daar niet bij in. De farmaceutische nomenclatuur is vaak nog wel op de oude naam Carduus marianus gebaseerd en dat kan tot verwarring leiden.

Vindplaats

Silybum marianum (L.) GAERT. Mariadistel

Mariadistel is afkomstig uit het Middellandse Zeegebied en is te vinden van het Iberische schiereiland tot Zuid-Rusland, in Noord-Afrika en in Klein-Azië. In Noord- en Zuid-Amerika en in Zuid-Australië werd de plant ingevoerd. In Midden-Europa komt hij vaak in het wild voor. Mariadistel prefereert zonnige, droge rotshellingen, wegranden, vuilnishopen en veeweides.

Verwerking

Silybum marianum (L.) GAERT. Mariadistel

Zowel het kruid als de gedroogde, van de pappus ontdane vruchten worden medicinaal gebruikt. In augustus of september worden de vruchtwijzen, kort voordat ze helemaal rijp zijn, geoogst en nagerijpt. De zaden worden gedorst.
A.Vogel vervaardigt een alcoholmaceraat uit de hele vruchten. Op deze wijze wordt gewaarborgd, dat het in de vruchtschil zittende silymarin geëxtraheerd wordt zonder dat de vette olie van de vruchten verloren gaat. Het bereiden van thee uit de hele vruchten is niet erg gebruikelijk, omdat deze minstens 10 minuten moet trekken. In Frankrijk zijn de jonge bladeren, de nog gesloten bloemhoofden en de hoofdwortel zeer geliefde delicate groente.


Latijnse naam

Silybum marianum

Officiële naam

Mariadistelvruchten

Familie

Asteraceae

(= Compositae)

Samengesteldbloemigen

Synoniemen

Carduus marianus L.

Volksnamen

Gevlekte distel

Onser Vrouwen distel

Melkdistel

Steekdistel

Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!
Exclusief op avogel.nl: garantie op 100% tevredenheid*

Ontvang elke maand van A.Vogel tips voor een gezonde lifestyle.

tip

Ontvang maandelijks handige tips en weetjes over gezondheid en lifestyle.

Schrijf je nu in >