background

A.Vogel Plantenecyclopedie

Pulsatilla pratensis (L.) MILK.

Wildemanskruid

Geschiedenis

Pulsatilla pratensis (L.) MILK. Wildemanskruid

De Griekse arts Theophrast (3e eeuw v. Chr.) noemde de plant ánemos (= "wind") en refereerde daarmee aan de borstelig behaarde vruchten, die door de wind weggevoerd en verspreid worden. In de apotheek werd de plant vroeger Herba venti genoemd. De geslachtsnaam pulsatilla is afkomstig van het Latijnse pulsare voor "slaan, stoten, luiden" en verwijst naar de klokvorm van de bloemen.
De oorsprong van de Duitse benaming Küchenschelle, Kuhschelle (= koebel) is onbekend. Er wordt gesteld dat het gaat om het verkleinwoord van Kuhschelle (vgl. Kuh, Kühchen) in verband met de klokvorm van de bloemen of om de vervorming van het woord "Gugel" (= monnikskap), waarmee in de Middeleeuwen een op een klok lijkend hoofddeksel aangeduid werd. Volgens Tabernaemontanus is de naam een herinterpretatie van een onbekende naam uit de Oudheid. Mogelijk voert hij terug naar de Kelten, die deze plant ook gebruikten.
Hippokrates gebruikte wildemanskruid als menstruatieopwekkend middel en voor de behandeling van hysterische angstgevoelens. Planten met hangende bloemen werden door de artsen uit de Oudheid als bijzonder effectief beschouwd en werden volgens de signatuurleer voorgeschreven aan patiënten die het hoofd lieten hangen (depressie. melancholie). Matthiolus raadde de plant aan tegen de vierdaagse malariakoorts en de pest. Lonicerus schreef in 1564: "Het sap in de neus gedruppeld, reinigt de hersenen. Op de wortels gekauwd, onttrekt het slijmerige vocht. Het kruid reinigt de rottende, stinkende zweren en heelt het rottende vlees." Later werd wildemanskruid geprezen als middel tegen oogkwalen, zoals grijze en zwarte staar en in de 18e eeuw werden er meerdere proefschriften over dit onderwerp geschreven.

Botanische kenmerken

Wildemanskruid is een meerjarige plant met een sterke wortelstok, waaruit in het voorjaar de 20–40 cm hoge, dicht behaarde bloemstengels groeien. Zij dragen drie vergroeide, in smalle punten uiteenvallende, behaarde schutbladeren. De stengel draagt meestal maar één bloem met zes klokvormige naar elkaar toe buigende violette of roodachtige bloembladeren. Zij zijn van buiten zijdeachtig behaard en aan de top teruggerold. Talrijke gele meeldraden sieren het binnenste van de klokjes. Uit de talrijke vruchtknoppen met lange, draadvormige stampers ontstaan langwerpige, behaarde nootvruchten, die door de wind meegevoerd worden. De op de grond staande, drie tot viervoudig geveerde, witte, borstelig behaarde loofbladeren verschijnen pas na de bloei. De bloeitijd is van april t/m juni.

Vindplaats

Wildemanskruid is inheems van Midden- en Oost-Europa tot aan Siberië. Hij gedijt op droge, zonnige, schrale weiden en hellingen of in lichte dennenbossen met zanderige of kalkhoudende grond, op vlaktes en in regio's tot 1000 m boven zeeniveau. Als de grond bemest wordt, verdwijnt hij meteen. Alle Pulsatillasoorten staan onder natuurbescherming.

Verwerking

A.Vogel gebruikt de homeopathische verdunning, die volgens het actuele HAB vervaardigd is. Er wordt gebruik gemaakt van de hele, verse planten van Pulsatilla pratensis (L.) MILK. in de bloeitijd. Om te voorkomen dat de werkzame stoffen verminderen, wordt de potentiëring, die geschiedt door intensief schudden met de hand, onmiddellijk na het vervaardigen van de oertinctuur uitgevoerd.


Latijnse naam

Pulsatilla pratensis

Officiële naam

Pulsatilla

Familie

Ranunculaceae

(= ranonkels)

Boterbloemfamilie

Synoniemen

Anemona pratensis A.

intermedia

Pulsatilla breynii

Pulsatilla reflexa

Volksnamen

Paarse anemoon

Paasbloem

Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!
Gratis boek Vullen of Voeden bij bestelling > €20

Ontvang elke maand van A.Vogel tips voor een gezonde lifestyle.

tip

Ontvang maandelijks handige tips en weetjes over gezondheid en lifestyle.

Schrijf je nu in >