background

A.Vogel Plantenecyclopedie

Pimpinella anisum L.

Anijs

Geschiedenis

Pimpinella anisum L. Anijs

Anijs werd al in het beroemde Papyrus Ebers, dat ongeveer in 1550 v. Chr. geschreven werd, vermeld. In de antieke Oudheid was anijs een bestanddeel van het wondermiddel theriak, dat volgens Plinius tegen alle ziektes en vergiftigingen werkzaam zou zijn. Omdat anijs als eetlust opwekkend gold, noemde men hem ook wel aniketon, "de onverslaanbare". De Romeinse legerarts Dioskurides noemde Anisum in zijn Materia medica "een bijzonder goed geneesmiddel". Bij het zoeken naar de oorsprong van de benaming pimpinella tast men in het donker. Hij is afkomstig uit het Romaans en verschijnt pas in de 7e eeuw bij de Italiaanse arts Benedictus Crispus. De naam werd echter voor verschillende planten gebruikt, zodat tegenwoordig niet meer vast te stellen is, welke soort daarmee bedoeld werd. Anijs was door de eeuwen heen zeer geliefd. Daarvan getuigen de vele anijslikeuren zoals ouzo, raki, pernod, pastis, goldwasser of anisette.

Botanische kenmerken

Anijs is een eenjarige struik, die tot 60 cm hoog wordt. De onderste bladeren zijn rondachtig-niervormig, terwijl de stengelbladeren naar boven toenemend fijner verdeeld en twee- tot drievoudig veerspletig zijn. De rondom gegroefde stengel vertakt zich in het bovenste deel en vormt eindstandige, samengestelde schermen met witte bloemen. De grijsgroene, peervormige vruchten zijn dichtbehaard en bevatten twee deelvruchten met duidelijke bladnerven. De hele plant ruikt aromatisch naar anijs. De bloeitijd is van juli t/m augustus.

Vindplaats

Men vermoedt dat anijs oorspronkelijk afkomstig is uit het Middellandse Zeegebied of westelijk Azië. Tegenwoordig wordt anijs vooral in Zuid-Europa, in het Middellandse Zeegebied, in het voorste deel van de Oriënt en in de voormalige Sovjet-Unie verbouwd. Anijs komt slechts zelden in het wild voor. Bij de oogst worden de planten uit de aarde getrokken en gedroogd, de vruchten gedorst en geselecteerd.

Verwerking

A.Vogel gebruikt anijsolie, die via waterdampdestillatie uit de rijpe splitvruchten van de anijs gewonnen wordt. Het DAB 10 (= Duits Geneesmiddelenboek) en de Ph.Helv.VII (= Zwitserse Farmacopee) nemen in hun monografieën voor Anisi aetheroleum ook steranijsolie gemaakt van Illicium verum HOOKER op, dat qua samenstelling bijna volledig met anijsolie overeenstemt. Van de anijsvruchten wordt, meestal nadat zij met een vijzel zijn kleingemaakt, een infuus gemaakt. Zoals al vermeld wordt anijs daarnaast voor de productie van sterke drank en likeuren en ook als specerij in banketbakkerijen gebruikt.


Latijnse naam

Pimpinella anisum

Officiële naam

Anis

Familie

Apiaceae

 (= Umbelliferae)

Schermbloemenfamilie

Synoniemen

Anisum vulgare Gaertn

Volksnamen

Anijs

Nieszaad

Romaanse venkel

Groene of wilde pimpernel

Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!
Gratis boek Vullen of Voeden bij bestelling > €20

Ontvang elke maand van A.Vogel tips voor een gezonde lifestyle.

tip

Ontvang maandelijks handige tips en weetjes over gezondheid en lifestyle.

Schrijf je nu in >