background

A.Vogel Plantenecyclopedie

Humulus lupulus L.

Hop

Geschiedenis

humulus lupulus L. - hop

De in de Middeleeuwen bedachte geslachtsnaam Humulus zou van het Slavische woord chmele ("hop") of van het Oudgermaanse humel resp. humela ("vruchtdragend") afkomstig zijn. De uitleg dat de naam van het Latijnse humus ("aarde") afgeleid zou zijn is fout. De soortnaam lupulus is het verkleinwoord van lupus ("wolf"). Deze naam zinspeelt op de ten onrechte aangenomen plantwurgende eigenschap van de hoprank. De oorsprong van de Duitse naam Hopfen is nog niet aangetoond. Hij is vermoedelijk afkomstig van het Noorse hupp, dat "kwast" betekent. Hop was in de Oudheid weliswaar bekend, maar werd naar het schijnt noch als geneesmiddel nog als bitterstof bij de productie van bier gebruikt. De Arabische arts Mesuë (8e eeuw) was de eerste die deze siroop prees als een prima middel voor buiktyfus en de reiniging van het bloed. Later verschijnt hij in de klassieke kruidenboeken van de Middeleeuwen. Bij Lonicerus is te lezen: "Het water, 's morgens en 's avonds, telkens gedronken in drie partijen en zijn drank daarmee gemengd, drie of vier weken lang, reinigt het bloed en verdrijft de melancholie, waardoor schunnigheid, schurft, lepra en al het andere dat door onzuiver bloed komt, veroorzaakt wordt. Het drinken van het water opent de verstopping van de mild, verdrijft de stekende pijn en alle ziektes, die door een verstopte mild ontstaan of veroorzaakt worden." De arts Bohn, die in het begin van deze eeuw werkzaam was, schreef: "Hop heeft een sterk waterafdrijvende werking en kan gebruikt worden voor de bestrijding van een constitutie met een te hoog urinezuurgehalte. Hop geldt ook als kalmerend middel."

Botanische kenmerken

humulus lupulus L. - hop

Kruidachtige, overblijvende slingerplant van 3-6 meter lang met gelobde bladeren en vanuit de bladoksels geelgroene bloemen in pluimen. Tegenoverstaande handvormige, gelobde tot ongedeelde bladeren met gezaagde rand op lange stelen. Eenslachtige geelgroene bloemen die bloeien van juni tot september. De mannelijke bloemen hebben 5 meeldraden en staan in trossen in de bladoksels. De vrouwelijke hebben 2 stampers. De bloemen staan in eivormige vruchtkegels (hopbellen) en zijn aan de binnenkant bedekt met harsklieren. Humulus lupulus hoort bij de Hennepfamilie.

Vindplaats

humulus lupulus L. - hop

Hop is inheems in oostelijk Europa en in West-Azië. Hij houdt van diepgaande, voedselrijke gronden en tegen wind beschermde plekken aan bosranden, omheiningen en heggen tot op 1000 m hoogte. In Europa wordt hop sinds het einde van de Merowinger beschaving (circa 3e–8e) toen honingwijn door bier vervangen werd, geteeld. Tegenwoordig wordt hop in veel landen met gematigde klimaten in groot aangelegde hoptuinen aan hoge stangen of draden gecultiveerd.

Verwerking

humulus lupulus L. - hop

A. Vogel gebruikt het alcoholische extract uit verse, in augustus ingezamelde hopzaden. Zij zijn afkomstig uit biologische teelt. Tegenwoordig worden hopzaden voor het grootste gedeelte ingezet bij de productie van bier. Zij verlenen aan het bier de karakteristieke bittere, kruidige en aromatische smaak. Bovendien wordt het bier door de hop houdbaar, omdat de bitterzuren Gram-positieve bacteriën vernietigen. Gedroogde hopzaden worden in vullingen van slaapbevorderende kussens gebruikt en zijn vaak een bestanddeel van theemelanges. Hierbij dient erop gelet te worden, dat de hop niet langer dan een jaar opgeslagen wordt, omdat zijn werkzaamheid dan minder wordt. Ook de hopklieren worden medische toegepast. Vroeger werden de hoploten als asperges gegeten.


Latijnse naam

Humulus lupulus

Officiële naam

Hopbellen

Familie

Cannabaceae

Hennepfamilie

Synoniemen

Lupulus humulus

Cannabis lupulus

Humulus vulgaris

Volksnamen

Bierbloem

Hopkegels, -bellen,-bloemen

Hoppe

Hommel

Wiensels

Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!