background

A.Vogel Plantenecyclopedie

Glycyrrhiza glabra L.

Zoethout

Geschiedenis

glycyrrhiza glabra L.- Zoethout

De geslachtsnaam Glycyrrhiza is afgeleid van het Griekse glyks voor "zoet" en rhiza voor "wortel". In de late klassieke Oudheid werd het woord naar liquiritia gelatijniseerd en veranderde in algemeen verstaanbare namen zoals het Duitse Lakritze, het Engelse liquorice of het Franse réglisse. De soortnaam glabra is afgeleid van het Latijnse glaber, dat "glas" of "kaal" betekent en verwijst naar de gladde omhulsels. Zoethoutplanten waren in de Chinese geneeskunde sinds 2800 v. Chr. bekend. Zij golden in de Tibetaanse geneeskunde als klassiek geneesmiddel. In de grafkamer van de Egyptische farao Tutenchamun (1339 v. Chr.) werd de genezende werking van de zoethoutwortel beschreven. Er is aangetoond dat de verlichtende werking van zoethoutbereidingen bij infecties van de keelholte en de bronchiën al meer dan 2000 jaar bekend is! In de Middeleeuwen werd zoethout in Midden-Europa veel meer geteeld dan tegenwoordig. Restanten van deze culturen zijn tot in het begin van de 20e eeuw bewaard gebleven. Gedurende lange tijd werd het middel in Europa alleen als expectorans en als smaakstof gebruikt. De gunstige werking van zoethout bij maagziektes werd pas in 1950 beschreven.

Botanische kenmerken

glycyrrhiza glabra L.

Zoethout is een meerjarige tot 1,5 m hoge, winterharde vaste plant met een uitgebreid wortelnetwerk van hoofdwortels, nevenwortels en meterslange uitlopers. De houtachtige stengels hebben een luchtig gebladerte met onparig geveerde, smal-lancetvormige bladeren die met kleverige klierharen bezet zijn. In de bladoksels ontspringen de rechtop staande, 10–15 cm lange bloemtrossen met talrijke blauwpaarse, blauwviolette of rozekleurige vlinderbloemen. De bloeitijd is juni t/m juli.

Vindplaats

De zoethoutstruik is inheems in Klein-Azië en in de Kaukasus. Men vindt hem in het Middellandse Zeegebied, op de Balkan en in de voorste gebieden van de Oriënt. Hij houdt van zanderige gronden en gedijt op woeste gronden en in opgedroogde rivierbeddingen. De natuurlijke hoeveelheden uit de vroegere culturen zijn zo groot, dat hij tegenwoordig slechts zelden geteeld wordt. De handel maakt onderscheid tussen Spaans, Russisch, Chinees en Perzisch zoethout. Deze hoeft niet noodzakelijkerwijs uit deze landen afkomstig te zijn, maar beschrijft zowel de verschillende soorten van Glycyrrhiza glabra L. (bv. var. typica, var. glandulifera, var. pallida, var. vio lacea) als de verschillende verschijningsvormen. Het Spaanse zoethout bestaat bijvoorbeeld uit ongeschilde uitlopers, terwijl het Russische zoethout in onregelmatig, geschilde stukken op de markt komt.

Verwerking

Ter vervaardiging van de oertinctuur wordt eersteklas handelswaar uit Iran fijngesneden en met alcohol gemacereerd. Zoethout speelt door zijn zoete smaak een belangrijke rol als smaakstof voor vies smakende of braakneigingen opwekkende geneesmiddelen. Zoethoutextracten worden in de suikerwarenindustrie, in bierbrouwerijen, bij de likeur- en brandewijnproductie en in de tabaksindustrie toegepast. Vaak wordt de wortel al in de landen van herkomst tot zoethout verwerkt.


Larijnse naam

Glycyrrhiza glabra

Officiële naam

Zoethoutwortel

Familie

Fabaceae

(= Papilionaceae)

Vlinderbloemfamilie

Volksnamen

Dropwortel

Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!
Gratis Cinuforce neusspray (t.w.v. € 7,97) bij bestelling > € 20

Ontvang elke maand van A.Vogel tips voor een gezonde lifestyle.

tip

Ontvang maandelijks handige tips en weetjes over gezondheid en lifestyle.

Schrijf je nu in >