background

A.Vogel Plantenecyclopedie

Gentiana lutea L.

Gele Gentiaan

Geschiedenis

gele gentiaan

Gentiana is Latijns en volgens Plinius en Dioskurides vernoemd naar Genthios, de laatste koning van de Illyrische Labeaten, die de geneeskracht van de plant ontdekt zou hebben. Lutea is afgeleid van het Latijnse luteus, dat "geel" betekent. Gentiaanwortel werd al bij Dioskurides, Plinius, Celsus en Galenos uitvoerig behandeld en gold als middel tegen de beten van giftige dieren, tegen zijpijn, lever- en maagziektes, krampen en koorts. Leonhard Fuchs schrijft in de 16e eeuw: "Kort samengevat neemt gentiaanwortel en het sap daarvan alle verstoppingen weg. Het is een doeltreffend geneesmiddel voor allerlei soorten giffen en is zeer goed voor de zwakke maag." De Duitse benaming Enzian is een leenvertaling van de Latijnse naam Gentiana.

Botanische kenmerken

gele gentiaan

Gentiaan is een winterharde plant, die 60 jaar oud kan worden. De zeer grote hoofdwortel vormt gedurende enkele jaren slechts één op de grond staande bladrozet. Daaruit ontwikkelen zich vanaf het tiende tot twaalfde jaar de meer dan 1 m hoog wordende, hoge stengels, waaraan de grote, breed-lancetvormige, blauwgroene bladeren tegenover elkaar gerangschikt zijn. Zij hebben 3–10 in de bladoksels staande, schijnschermachtige bloemen. De goudgele bloemen zijn wielvormig in een vijfpuntige kroon gegroepeerd. De bloeitijd is van juli t/m augustus.

Vindplaats

gele gentiaan

Gentiaan is een bergplant en groeit op bergweides op hoogtes van 750 tot 2500 m. Hij is inheems in de Voor-Alpen en de Alpengebieden van de hogere middengebergtes van Centraal- en Zuid-Europa en Klein-Azië. Gentiana lutea is de enige Gentiaansoort, die geteeld kan worden ten behoeve van de winning van geneesmiddelen.

Verwerking

gele gentiaan

A.Vogel gebruikt voor de vervaardiging van de alcoholische oertinctuur de verse wortels van meerjarige planten uit inzamelingen in het wild. Voor het bereiden van geneesmiddelen worden de wortels in het voorjaar of de herfst uitgegraven en om fermentatie te voorkomen snel verwerkt. Gefermenteerde wortels, die meer aroma hebben, maar minder werkzaam zijn, worden gebruikt voor de vervaardiging van genitiaanschnaps en andere bittere likeuren.


Latijnse naam

Gentiana lutea

Officiële naam

Gentiaanwortel

Familie

Gentianaceae

Gentiaanfamilie

Volksnamen

Bitterwortel

Grote gele gentiaan

Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!
Gratis boek Vullen of Voeden bij bestelling > €20

Ontvang elke maand van A.Vogel tips voor een gezonde lifestyle.

tip

Wandel op 9 juni 40, 30, 20, 10 of 5 km tijdens de eerste A.Vogel Wandeltocht.

Schrijf je nu in >