background

A.Vogel Plantenecyclopedie

Cnicus benedictus L.

Gezegende distel

Geschiedenis

gezegende distel

Cnicus stamt af van het Griekse woord knizein, dat "kwellen" betekent en betrekking heeft op de stekels van de plant. De volgens oude nomenclatuur gebruikelijke benaming Carduus betekent "distel" en wijst naar de vroeger gebruikelijke classificatie van de plant tot de distelplanten. Over de verklaring van de soortnaam benedictus wordt veel gespeculeerd. Enerzijds betekent dit in het Duits "gezegend", wat vermoedelijk betrekking heeft op de genezende krachten van de plant. Anderzijds wordt de benaming met de Benedictijner monniken in verband gebracht, die de plant in de Middeleeuwen als geneesmiddel tegen de pest gebruikten. In de 17e eeuw schrijft Matthiolus over de gezegende distel, dat "er voor kanker en andere rottige gebreken nauwelijks een beter medicijn is". Uitwendige kankerzweren werden met cardobenedictuswater gewassen en met het verpulverde kruid bestrooid. Bij de in oude medicijnboeken (bv. bij de heilige Hildegrard) beschreven "benedicta" gaat het niet om gezegende distel, maar om nagelkruid (Geum urbanum L.).

Botanische kenmerken

gezegende distel

De dikke hoofdwortel mondt uit in een grondrozet met lancetvormige getande bladeren, waaruit de circa 40-60 hoge, behaarde, vijfkantige stengel omhoog komt. Hier dicht tegenaan gevlijd, zitten de heldergroene lancetvormige bladeren, die gezaagd, gegolfd en gevederd gelobd zijn en aan de bladrand in doorns uitlopen. De gele bloemknoppen zitten eindstandig in een omwindsel met veerspletige doorns, die door spinnenwebachtige haren met elkaar verbonden zijn. De vruchten (= dopvruchten) zijn met een opvallende, tweerijige vruchtpluis gekroond. De bloeitijd is van juni t/m augustus.

Vindplaats

gezegende distel

De gezegende distel is inheems in het Middellandse Zeegebied en gedijt het best  op droge, zonnige stortplaatsen en troosteloze plekken tot op circa 1000 m hoogte. Noordelijk van de Alpen wordt de plant geteeld en komt vaak in het wild voor.

Verwerking

gezegende distel

Voor de vervaardiging van de oertinctuur gebruikt A.Vogel de verse bladeren en bloeiende punten van de twijgen uit de biologische eigen teelt. De oogst vindt in juli en augustus plaats. Cardobenedictus wordt gebruikt als toevoeging in kruidenlikeuren


Latijnse naam

Cnicus benedictus   

Officiële naam   

Gezegende distel   

Familie   

Asteraceae   

(= Compositae)   

Samengesteldbloemigen   

Synoniemen   

Carduus benedictus   

Centaurea benedicta   

Volksnamen   

Bitterdistel   

Benediktusdistel

Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!