background

A.Vogel Plantenecyclopedie

Aristolochia clematitis L.

Pijpbloem

Geschiedenis

De pijpbloem behoort tot de oeroude geneeskrachtige planten, die al door de oude Egyptenaren en later door Hippokrates, Theophrast, Dioskurides en Plinius toegepast werden.

De pijpbloem behoort tot de oeroude geneeskrachtige planten, die al door de oude Egyptenaren en later door Hippokrates, Theophrast, Dioskurides en Plinius toegepast werden. De plant was een bestanddeel van theriak, dat als universeel geneesmiddel tegen zweren, koorts en slangenbeten werd gebruikt. De Oudegyptische naam van de plant betekent "ongunstig voor slangen". De Latijnse naam Aristolochia is samengesteld uit aristos, dat "de beste" betekent, en lochos, dat voor "bevalling, geboorte" staat. Samen levert dat "het beste voor de geboorte" op.

De naam refereert aan het toepassen van de plant in de verloskunde. Hildegard von Bingen onderwees, dat Aristolochia  de gesloten ingewanden van de vrouw zou openen en dat verhard menstruatiebloed opgelost zou worden. Lonicerus schreef in zijn kruidenboek uit 1564: "Verpulverde pijpbloem gemengd met zoveel mirre en gebruikt met warme wijn, reinigt de moeder (baarmoeder) en voorkomt miskramen. Iedere kraamvrouw zou dit kruid en wortel moeten drinken." Het kruid werd ook tegen chronische zweren en het afscheiden van etter ingezet. Paracelsus schreef het als middel tegen kanker voor. Daarbij werd duidelijk, dat hij kanker met kanker behandelde, want in 1981 werd de fytotherapeutische toepassing van pijpbloem of aristolochiazuren wegens hun mogelijk kankerverwekkende werking verboden. De soortnaam clematitis is afgeleid van het Griekse klema voor "rank", de groeivorm van deze Aristolochiasoort. De merkwaardig aandoende Duitse naam Osterluzei heeft niks te maken met Pasen, maar is de verduitsing van Aristolochia.

 

Botanische kenmerken

Uit een kruipende rizoom groeien 30-70 cm hoge stengels, waaraan flets geelgroene, langstelige, hartvormige bladeren staan. Uit de bladoksels ontspruiten twee tot acht lange, gele bloemen. Het bloemdek is bij de basis buikig, daarna buisvormig met grote haren bedekt en aan het einde tongvormig verbreed. Met deze tong worden de voor de bevruchting bestemde insekten (vliegen), die in de bloembuizen kruipen, net zo lang gevangen gehouden tot de bevruchting voltooid is. De groene peervormige vrucht is zo groot als een noot en springt open in zes delen, met daarin de vlakke, driehoekige zaden. De bloeitijd is van mei t/m juni.

 

Vindplaats

De pijpbloem is inheems in het Middellandse Zeegebied, de Kaukasus en in Klein-Azië. Ten noorden van de Alpen is zij vermoedelijk afkomstig uit kloostertuinen en is verwilderd. Zij vormt hier nog maar zelden vruchten. Zij prefereert zonnige plaatsen in wijngaarden, bij hagen, landbouwgronden en struiken.

Verwerking

A.Vogel verwerkt de homeopathische verdunning volgens het actuele HAB. Er wordt gebruik gemaakt van de verse bovengrondse delen van Aristolochia clematitis L.


Latijnse naam

Aristolochia clematitis

Officiële naam

Aristolochia

Familie

Aristolochiaceae

Pijpbloemfamilie

Synoniemen

Aristolochia

sarracenia DOD.

Volksnamen

Holwortel

Lepeltjeskruid

Duitse pijp

Saraceenskruid

Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!
Gratis Cinuforce neusspray (t.w.v. € 7,97) bij bestelling > € 20

Ontvang elke maand van A.Vogel tips voor een gezonde lifestyle.

tip

Ontvang maandelijks handige tips en weetjes over gezondheid en lifestyle.

Schrijf je nu in >