background

A.Vogel Plantenecyclopedie

Aesculus hippocastanum L.

Witte paardenkastanje

Geschiedenis

Aesculus Witte paardenkastanje

Analyses van bruinkool tonen aan dat de paardenkastanje voor de laatste ijstijd inheems was in Midden-Europa. Vervolgens werd de plant naar het zuiden verdrongen en verspreidde hij zich over Noord-Griekenland, het Balkangebergte, de Kaukasus en via Klein-Azië naar de Himalaya. Hij kwam pas weer terug in Midden-Europa, nadat de arts en plantkundige Karl Clusius (1526–1609) van de Turkse sultan als afscheidscadeau paardenkastanjes kreeg en die in 1586 in de Weense paleistuin plantte. De eerste afbeelding en beschrijving zijn afkomstig van Matthiolus (1565), die een vruchttak uit Constantinopel ontving. Het duurde echter nog zeer lang voordat de boom bij ons weer vaste voet kreeg. Dankzij zijn statige gestalte, zijn mooie bladeren en prachtige bloemen is hij intussen niet meer uit tuinen en plantsoenen weg te denken.

De herkomst van de geslachtsnaam Aesculus is niet duidelijk. Volgens Linné zou hij naar een eikensoort vernoemd zijn. De soortnaam hippocastanum betekent "paardenkastanje". Deze naam verwijst naar het gebruik van de vruchten bij hoesten en dampigheid van paarden en naar het feit dat de kastanje niet eetbaar is. Paardenkastanjes zijn voor herten, reeën en wilde zwijnen echter populair wintervoer. De kastanjes worden medische toegepast tegen aambeien, baarmoederbloedingen, vagina- en darmontstekingen, chronische bronchitis, epilepsie, migraine en duizeligheid. Zij waren een bestanddeel van snuifpoeder voor poliepbehandeling. Een wijdverspreid volksgeloof was dat het in de zak dragen van de vruchten van de paardenkastanje zou beschermen tegen jicht, reumatiek en rugpijn.

Botanische kenmerken

Botanische kenmerken

De paardenkastanje is een statige boom van 30-40 m hoogte, die 250 jaar oud kan worden en overwegend door windbreuk afsterft. Zijn stam is grijsbruin met eerst gladde en daarna schubbige schors. In het voorjaar verschijnen er dikke, kegelvormige, kleverige knoppen met een donkerroodbruine kleur. Daaruit ontrollen zich de vijf- tot zeven vingerige bladeren, die meer dan 20 cm lang worden. Jonge bladeren zijn bruinrood gekleurd en wollig behaard. Na het verdwijnen van de beharing worden de bladeren groen en strekken zich horizontaal. In de kegelvormige, rechtstaande bloeiwijzen groeperen zich meestal meer dan 100 individuele bloemetjes met een witte of roodachtige kleur. De groene, stekelige vruchten hebben een stevige schil, die bij het rijpen openspringt. Zij krijgen een of twee donkerbruine glanzende zaden met witachtige navelvlek. De bloeitijd is van mei t/m juni.
De eetbare kastanje, tamme kastanje of Europese kastanje (Castanea vesca/sativa) behoort tot de beukenfamilie en is niet verwant aan de paardenkastanje.

Vindplaats

Vindplaats

Door de beschaving is de paardenkastanje wijd verspreid en verwilderd. Zij is te vinden in alle gematigde klimaatzones tot op 1200 m en prefereert schaduwrijke en vochtige plaatsen.

Verwerking

paardenkastanje kastanje verwerking

A.Vogel vervaardigt uit de verse zaden ("kastanjes") die in het wild verzameld worden, een tinctuur, een geconcentreerde filmtablet en een homeopathische verwrijving. De extracten van de verse topscheuten (gemmae) en de bloemen worden ook medisch toegepast. Voor het bereiden van thee worden gewoonlijk de bladeren of schors gebruikt. Paardenkastanjepoeder kan voor de reiniging van de was ("boomstamzeep"), na het uitlogen van de looistoffen en saponines, als bakpoeder, en voor de meest uiteenlopende industriële toepassingen worden gebruikt. Aescin wordt in de cosmetica-industrie gebruikt voor gels, olie-in-water emulsies en als beschermingsfactor, omdat hij ultravioletstralen absorbeert.


Latijnse naam

Aesculus hippocastanum L

Officiele naam

Paardenkastanje

Familie

Hippocastanaceae

Paardekastanjefamilie

Synoniemen

Aesculus castanea

Hippocastanum

vulgaris GAERTN

Volksnamen

Wilde kastanje

Kinaboom

Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!
Gratis Cinuforce neusspray (t.w.v. € 7,97) bij bestelling > € 20

Ontvang elke maand van A.Vogel tips voor een gezonde lifestyle.

tip

Ontvang maandelijks handige tips en weetjes over gezondheid en lifestyle.

Schrijf je nu in >