Hoe (on)gezond is het als je glutenvrij eet?

Voeding | Spijsvertering

Hetty Crèvecoeur
WhatsApp je vraag

Wat zijn gluten en waar zitten ze in?

Gluten zijn wateroplosbare eiwitten die onder andere voor komen in granen zoals tarwe, rogge en gerst en spelt en alle producten die daarvan gemaakt worden. Het woord gluten komt oorspronkelijk uit het Latijn en betekent lijm en dat is helemaal niet gek, want de eiwitten hebben inderdaad een lijmachtige structuur. Die lijmachtige kwaliteit komt goed uit voor broodbakkers, want het zorgt dat je van meel een mooi samenhangend deeg kunt maken. Gluten maken het deeg elastisch en zorgen dat de lucht die door het gist geproduceerd wordt, als het ware gevangen wordt waardoor je een mooi luchtig brood krijgt. Met granen die geen gluten bevatten kun je ook brood bakken, maar dat wordt door het gebrek aan lucht zwaar en compact, ook komt het de smaak soms niet ten goede.

Wat doen gluten in ons lichaam?

Normaal worden gluten door ons lichaam gewoon verteerd en geeft het eten ervan geen klachten, maar bij de ziekte coeliakie is het minste kruimeltje brood met gluten al funest. Coeliakie is een absolute glutenintolerantie en bij deze ziekte tasten de gluten het slijmvlies van de dunne darm aan. De dunne darm is bekleed met miljarden kleine plooitjes, hierdoor wordt het oppervlakte vergroot en kunnen voedingsstoffen effectief worden opgenomen. Gluten geven bij coeliakie door een auto-immuunproces ontstekingsreacties aan het slijmvlies en maken de vele plooitjes kapot. Hierdoor wordt de mogelijkheid om voedingsstoffen op te nemen steeds verder verminderd. Als gevolg hiervan kunnen vitaminetekorten optreden en andere klachten. Hoe eerder men coeliakie ontdekt hoe beter, dan is er door een strikt glutenvrij dieet nog kans op herstel van de dunne darm. De huisarts kan met een simpele test vaststellen of er antistoffen tegen gluten in het bloed aanwezig zijn.

Wat is glutensensiviteit?

Waar er bij coeliakie een absolute intolerantie is voor gluten, zijn er ook mensen die gevoelig zijn voor gluten. In dit geval wordt de darmwand niet aangetast. Door gluten een aantal weken weg te laten uit het voedingspatroon merken ze dat bepaalde klachten zoals vermoeidheid, een opgeblazen gevoel, diarree of obstipatie verminderen. Ook wordt er soms een vermindering van huidklachten waargenomen.

Gluten weglaten gezond of niet?

Glutenvrij eten is een enorme trend en net zoals met alle trends is het altijd goed om een beetje kritisch te zijn en niet alles blindelings te volgen voordat je wat research hebt gedaan. Glutenvrij eten is niet per definitie gezond, het gaat erom hoe je het invult. Zo kun je bijvoorbeeld ook vegetarisch zijn, wat net zo’n gezond imago heeft, maar je wel volstoppen met chips, snoep en chocola. Bedenk je ook; als je echt opknapt van het weglaten van gluten dan is het zinvol deze te blijven vermijden. Maar merk je absoluut geen verschil dan kun je dus gerust je brood en andere producten met gluten blijven eten.

Waarmee kun je gluten vervangen?

Zomaar voedingsmiddelen uit je voeding weg laten is niet handig als je er geen goede vervangers voor in de plaats neemt. In de praktijk zitten gluten onder andere in tarwe en van tarwe worden weer veruit de meeste producten gemaakt die we dagelijks eten; denk aan brood, alle soorten pasta, koekjes, ontbijtgranen en ga zo maar door.
Tarwe bevat vezels, B-vitaminen en vitamine E en brood bevat jodium, allemaal stoffen die je op een andere manier binnen moet zien te krijgen. Je kunt dit doen door te kiezen voor de vele glutenvrije producten die er inmiddels op de markt zijn, maar dit raad ik je af. Deze producten zijn vaak gemaakt van maismeel of rijstmeel, die bevatten maar weinig vezels en worden in je lichaam snel omgezet in suiker. Bovendien bevatten kant-en-klare glutenvrije producten vaak ook toevoegingen zoals suiker en zout om het lekker te maken.
Beter kun je kiezen voor voedingsmiddelen die van nature al glutenvrij zijn. Zo zitten groenten boordevol vezels en vitaminen en kun je door bijvoorbeeld je lunchboterhammen door een salade te vervangen aan dezelfde voedingsstoffen en vezels of zelfs meer komen. En vis, eieren en zeewier bevatten weer jodium.
Verder zijn er veel andere glutenvrije granen zoals boekweit, zilvervliesrijst, teff, quinoa en amarant die je kunt eten. Ook spelt kan een optie zijn, dit bevat wel gluten maar die verschillen net wat van de gluten in tarwe en worden vaak beter verdragen. Heb je zin in zoetigheid dan kun je makkelijk zelf koekjes bakken van bijvoorbeeld kokos-, amandel- of hazelnoot-meel. Glutenvrij eten kan dus zo gezond of ongezond zijn als je het zelf maakt. Onze A.Vogel lentekuur laat zien hoe een week gezond en glutenvrij eten eruitziet!

Wat zijn goede jodiumbronnen als je geen brood eet?

Vrijwel alles wat uit de zee komt is een goede bron van jodium, van zeegroenten tot vis, schelp- en schaaldieren. Wel kan de jodiumconcentratie van deze bronnen sterk wisselen. Zo kunnen bepaalde kelp- en zeewiersoorten véél meer jodium bevatten dan anderen, afhankelijk van de soort en ook hoe het gedroogd en verder bewerkt is.

Goede natuurlijke voedselbronnen met jodium:

  • gejodeerd zout
  • goede vetten: roomboter, olijfolie, kokosolie, rode palmolie
  • vette vis (kabeljauw, makreel, tong, koolvis)
  • avocado’s
  • olijven
  • noten
  • zeegroenten (kelp, zeewier, zeekraal)
  • zuivelproducten (yoghurt, kaas)
  • eieren
  • asperges
  • spinazie

Glutenvrij of koolhydraatarmdieet, wat is het verschil?

Gelukkig passen de meeste gezonde voedingswaren wel in een glutenvrij dieet. Groenten, fruit, vlees en vis mag je allemaal wél eten. In die zin lijkt een glutenvrij dieet dan ook op een koolhydraatarm dieet. Er zijn wel enkele verschillen. Wie koolhydraten mindert eet immers ook geen aardappelen of rijst, iets wat wel kan bij het glutenvrij dieet. Daartegenover staat dat de mensen met een glutenallergie extreem oplettend moeten zijn. Een broodkruimel in de boter kan al genoeg zijn om een allergische reactie op te wekken. Voor wie gewoon koolhydraatarm wil eten maakt dit uiteraard niets uit.

Glutenvrij koken met A.Vogel

Natuurlijk is het eenvoudig om te koken met heerlijke groenten zonder daarbij graanproducten te gebruiken. Maar soms zitten er verborgen gluten in producten zoals sauzen en smaakmakers. Daarom ontwikkelde A.Vogel enkele heerlijke glutenvrije producten, zoals kruidenzout en glutenvrije bouillonbasis

Blogster Hetty

Als natuurgeneeskundig en orthomoleculair therapeut ben ik gespecialiseerd in de relatie tussen lifestyle en gezondheid. Ik schrijf voor A.Vogel en ben vaak op TV te zien bij Koffietijd en andere programma’s!

Blogster Barbara

Blogster barbaraHi! Ik schrijf als webredacteur van www.avogel.nl artikelen over de meest uiteenlopende onderwerpen die over gezondheid gaan. Lees je mee?

Blogster Marjolein

Hoi, ik ben Marjolein. En schrijf dagelijks ‘gezond leesvoer’ voor A.Vogel. Ken je bijvoorbeeld de A.Vogel nieuwsbrieven al? Dan ken je mij ook:-)

Laatste wijziging op deze pagina: 30-10-2017

Heeft u een vraag of opmerking na het lezen van dit blog? Stel deze gerust...

U kunt bij ons terecht voor al uw vragen over de uw gezondheid, A.Vogel-producten, de tuinen, of uw bestelling in de webwinkel.

Neem contact met ons op!
Ontdek de Duivelsklauw!

Atrosan tabletten. Traditioneel kruidengeneesmiddel ter verlichting van milde gewrichtspijn en reumatische pijn. Lees voor gebruik de bijsluiter.

Atrosan tabletten
Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!

Kracht uit de natuur

De natuur geeft ons alles wat we nodig hebben om onze gezondheid te behouden.

Ontdek de A.Vogel Tuinen!
Gratis Echinaforce Crème bij bestelling > € 20