Brood: daar zit wat in

Maar wat dan?

Voeding | Afvallen | Brood | Energie | Huid | Spijsvertering

Hetty Crèvecoeur
WhatsApp je vraag

Samenvatting: er is leven na het brood!

In dit blog vertel ik je alles over brood; de geschiedenis van brood, de tarwe van toen en nu. Ook vertel ik welke invloed tarwe op je lichaam heeft; waarom brood bijvoorbeeld verslavend is (!). Zelf eet ik al 3 jaar geen brood meer en heb het geen seconde gemist. Er is dus leven na het brood! Wat zijn jullie ervaringen met het wel of niet eten van brood? Ik hoor het graag! Inspiratie voor broodvervangers: speltwafels, boekweitcrackers en amaranthvlokken.

Een stukje geschiedenis

Wij mensen lopen al best een tijd op deze aardbol rond. Zo'n 2,5 miljoen jaar geleden jaagden en verzamelden we alles wat we in het wild konden vinden. Knollen, bessen, eieren, paddenstoelen, fruit, verschillende groenten en met een beetje geluk af en toe een stuk vlees. De oermens was niet vies van organen en de hersenen, lever en het beenmerg werden gretig gegeten. Niet gek want juist het orgaanvlees bevatte veel vet, wat broodnodige energie leverde voor het zware bestaan. Zo'n 10.000 jaar geleden deed in het Midden-Oosten de landbouw zijn intrede. Hierdoor konden mensen zich op 1 plek settelen en werd begonnen met het kweken en eten van granen op grotere schaal. Dit was tevens het begin van de eerste georganiseerde samenlevingen. Het vraagteken bij granen begint hier en komt deels uit de evolutiebiologie.

Genen passen zich niet snel aan

We weten dat onze genen gedurende miljoenen jaren maar heel langzaam veranderen. Je genen bevinden zich dan ook nog ‘in het stenen tijdperk’, terwijl onze omgeving en manier van leven compleet veranderd is. Als je 10.000 jaar eten van graan afzet tegen 2,5 miljoen jaar jagen en verzamelen, dan rijst de vraag of ons lichaam inmiddels wel volledig aangepast is aan deze 'nieuwe' voeding. Uit archeologisch onderzoek blijkt dat vanaf de tijd dat de landbouw zijn intrede deed, mensen steeds kleiner werden en ook de kwaliteit van hun botten en tanden achteruit ging. En vanaf de jaren tachtig, toen vet in de ban werd gedaan en in plaats daarvan volkoren granen werden gepromoot, is het aantal mensen met diabetes en overgewicht schrikbarend gestegen. De spaarzame traditioneel levende samenlevingen die er nog zijn, kennen geen welvaart ziekten zoals diabetes, hart- en vaatziekten, overgewicht en acne. Dat geeft stof tot nadenken.

De tarwe van toen is niet de tarwe van nu

Bijna alle brood dat gegeten wordt is gemaakt van tarwe. Het maakt niet of het volkoren-, meergranen-, wit- of zuurdesem is, het is allemaal tarwe. Ook alle spaghetti, macaroni, crackers, beschuiten, en de gigantische keuze aan ontbijtgranen en tussendoortjes zijn meestal gemaakt van tarwe. De samenstelling van de huidige tarwe is niet te vergelijken met de tarwe die 10.000 jaar geleden werd verbouwd. De laatste 20 jaar is er met de tarwe flink gerommeld en is deze heel vaak gekruist om een zo een groot mogelijke opbrengst te genereren. Op zich een goede zaak, maar met het veelvuldig sleutelen aan de tarwe zijn ook bepaalde gluteneiwitten in de tarwe veranderd. Ook het zetmeel dat erin zit heeft een transformatie ondergaan die niet gunstig is. Moderne tarwe is zo ver doorgekweekt dat het zonder bemoeienis van de mens niet zelf kan overleven.

Tarwe en bloedsuikerspiegel

Het zetmeel in de huidige tarwe verhoogt je bloedsuiker sneller dan kristalsuiker. Ja, je leest het goed: een boterham -of het nou volkoren is of niet, verhoogt je bloedsuikerspiegel sneller dan het gemiddelde gebakje. Schommelende bloedsuikerspiegels kunnen voor heel wat ellende zorgen. Herken je het bijvoorbeeld dat als je 's ochtends brood gegeten hebt dat je amper twee uur later weer wat lust? Een tussendoortje lijkt een goede optie, maar is vaak gemaakt van tarwe en nog voor de lunch heb je al weer honger. Zo gaat het dan de hele dag door. De bloedsuikerspiegel mag zich maar tussen heel nauwe grenzen bevinden. Het lichaam maakt insuline aan om de glucose door de cellen te laten opnemen. Opslagplaatsen voor glucose zijn er wel maar deze hebben geen grote capaciteit, de lever en spieren slaan een klein deel op in glycogeen. Zijn deze voorraadplekken vol dan wordt het restant opgeslagen in vet. Wanneer je meer koolhydraten eet dan je op kan slaan of verbrandt, kan je snel aankomen en dan vooral op de buik; de beroemde zwemband is daar een voorbeeld van. Even voor de duidelijkheid: koolhydraten zitten niet alleen in brood, pasta en rijst, ook groenten en fruit bevatten koolhydraten. Dus het is niet zo dat als je geen brood eet, je geen koolhydraten binnenkrijgt, maar alleen minder.

Brood: daar zit wat in: anti-nutriënten

In de natuur is het eten en gegeten worden en de voortplanting is waar het bestaan om draait. Dat is bij dieren en mensen zo maar ook bij planten. Het zaad is als het ware de baby van de plant. Om het zaadje tegen micro-organismen, schimmels en andere beestjes die het op willen eten te beschermen maakt de plant chemische stoffen aan zoals saponinen en lectinen. Saponinen en lectinen irriteren de darmwand van de vogel die het zaad eet. Deze poept daardoor het zaadje keurig een eindje verderop maar onverteerd weer uit zodat er een plantje uit kan groeien. Die saponinen en lectinen noem je anti-nutriënten. In ons darmkanaal doen ze hetzelfde: je darmwand irriteren en verhoogd doorlaatbaar maken. Daardoor kunnen allerlei stoffen makkelijker in je bloedbaan terecht komen waardoor je immuunsysteem wordt ingeschakeld. Naast saponinen en lectinen bevatten granen ook nog fytinezuur dat mineralen bindt in je darmen waardoor je ze niet meer kan opnemen. En gluten zijn wel het meest bekende anti-nutriënt. Mensen met coeliakie kunnen geen kruimeltje brood met gluten verdragen. Ze worden onmiddellijk ziek en krijgen veel pijnklachten en hevige diarree. Gluten geven een ontsteking van het slijmvlies van de dunne darm. Ook mensen zonder coeliakie kunnen zonder dat ze het weten, intolerant zijn voor gluten.

Brood is verslavend

Naast negatieve effecten op je bloedsuikerspiegel en darmwand heeft tarwe nog een ander effect: op je hersenen. Na vertering worden er uit granen polypeptiden gevormd die ook wel exorfinen worden genoemd. Deze exorfinen passeren de bloed-hersenbarrière en hechten zich aan de morfinereceptoren in je hersenen. Deze zelfde receptoren zijn ook gevoelig voor andere opiaten(drugs). Dat verklaart wel waarom het voor veel mensen moeilijk is hun brood te laten staan, hun hersenen zijn verslaafd eraan. Een halfje bruin krijgt in deze context een heel andere betekenis;-)

Wanneer wel en geen granen?

Ben je er nog na het lezen van deze wellicht schokkende informatie? Ik zal je gerust stellen, voeding die voor jou goed is, is dat voor de andere misschien niet. Luister altijd goed naar je lichaam en observeer wat voor reacties bepaalde voeding geeft. Eet je onbewerkt, puur en vers dan ben je al een heel eind. Ben je daarnaast kerngezond en heb je nergens last van, dan kan die boterham echt geen kwaad. Eet je er echter zeven op een dag zoals het voedingscentrum adviseert, dan is dat misschien wat veel als je de hele dag achter de computer zit. Heb je echter regelmatig last van je darmen of een prikkelbare darmsyndroom, een opgeblazen buik, last van je huid in de vorm van acné of eczeem, of hardnekkig vet rondom je taille, dan kan het wel eens zinvol zijn om twee weken tarwe te mijden uit je menu. Twee weken is vaak voldoende om een heel duidelijk verschil te merken. Over het algemeen merken mensen die gevoelig waren voor tarwe dan dat hun buik platter en rustiger wordt, ze gemakkelijker gewicht verliezen op de buik, hun energie toeneemt en men helderder kan denken. Ook huidproblemen als acné kunnen een grote verbetering geven.

Geen brood, wat dan wel?

Kies je ervoor geen brood meer te eten, dan is het belangrijk dat je tarwe vervangt door 'echt' eten. Denk aan vis, biologisch vlees, alle soorten groenten, fruit en noten. Of kies voor granen die niet dat nare effect op de bloedsuikerspiegel hebben zoals;

In de natuurwinkel vind je allerlei soorten crackers die van deze granen zijn gemaakt, makkelijk en lekker. Ook kool en sla-bladeren of een gebakken eitje lenen zich prima om als 'wrap' te gebruiken. Ook kun je zelf brood maken van bijvoorbeeld amandelmeel. Hier vind je een leuk recept voor volkoren amandelbrood. Of wat dacht je van lijnzaadcrackers? Recept Lijnzaadcrackers: Benodigdheden:

  • 2 eetlepels lijnzaad
  • 2 eetlepels water
  • snufje zout
  • kruiden naar smaak bijvoorbeeld een snuf rozemarijn of tijm

Bereiding: Verwarm de oven voor op 200 graden. Doe het lijnzaad en water in een kommetje, roer door en laat dan even staan. Spreid vervolgens het mengsel dun uit op de bakplaat (gebruik bakpapier). Snijd met een mes horizontaal en verticaal in zo krijg je een breekvlak voor de crackers. Laat ongeveer 5 minuten in de oven totdat de crackers knapperig zijn. Voor gebrek aan vezels hoef je niet bang te zijn, groenten, fruit en noten bevatten meer vezels en ook vitaminen dan de gemiddelde boterham. Een dagmenu zou er dan zo uit kunnen zien:

Ontbijt: een kommetje volle biologische kwark met wat fruit en een hand noten. Of rijstwafels dik belegd met avocado, ei of zalm.

Lunch: een rijk gevulde salade met groenten zoals paprika, spinazie, wortel, pompoen aangevuld met eiwitten zoals wat vlees, vis, eieren tempeh of tofu. Of kies als basis voor je salade zilvervliesrijst, quinoa of boekweit.

Diner: een stukje vis of vlees met groenten en wat zilvervliesrijst, boekweit, quinoa, of amarant.

Met deze manier van eten treden hongerbuien vaak helemaal niet meer op. Eiwitten uit eieren, noten, melkproducten, vlees, vis, tofoe, tempeh, zeewier en avocado's verzadigen namelijk enorm. Probeer maar eens 3 biefstukken te eten of 5 eieren; dat gaat je niet lukken. Maar van een zoet toetje, een zak chips of een bord spaghetti kan je wel blijven eten. Er is dus leven na het brood. Zelf eet ik al 3 jaar geen brood meer en heb het geen seconde gemist. Wat zijn jullie ervaringen met het wel of niet eten van brood? Ik hoor het graag! Inspiratie voor broodvervangers: speltwafels, boekweitcrackers en amaranthvlokken. Andere blogs van Hetty: Afvallen, hoe doe je dat nou? Deel 3, vetten Alles over Melatonine en slapen

Blogster Hetty

Mijn naam is Hetty. Als gezondheidsdeskundige ben ik gespecialiseerd in de relatie tussen lifestyle en gezondheid. Ik ben vaak op TV te zien bij Koffietijd en andere programma’s!

Blogster Barbara

Blogster barbaraHi! Ik schrijf als webredacteur van www.avogel.nl artikelen over de meest uiteenlopende onderwerpen die over gezondheid gaan. Lees je mee?

Blogster Marjolein

Hoi, ik ben Marjolein. En schrijf dagelijks ‘gezond leesvoer’ voor A.Vogel. Ken je bijvoorbeeld de A.Vogel nieuwsbrieven al? Dan ken je mij ook:-)

Laatste wijziging op deze pagina: 10-07-2018

Heb je een vraag of opmerking na het lezen van dit blog? Stel deze gerust...

Je kunt bij ons terecht voor al je vragen over de je gezondheid, A.Vogel-producten, de tuinen, of je bestelling in de webwinkel.

Neem contact met ons op!
Ontdek de Duivelsklauw!

Atrosan tabletten. Traditioneel kruidengeneesmiddel ter verlichting van milde gewrichtspijn en reumatische pijn. Lees voor gebruik de bijsluiter.

Atrosan tabletten
Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!

Kracht uit de natuur

De natuur geeft ons alles wat we nodig hebben om onze gezondheid te behouden.

Ontdek de A.Vogel Tuinen!
Exclusief op avogel.nl: garantie op 100% tevredenheid*

Ontvang elke maand van A.Vogel tips voor een gezonde lifestyle.

tip

Ontvang maandelijks handige tips en weetjes over gezondheid en lifestyle.

Schrijf je nu in >