Anders denken, anders doen.
De psychosociale kant van reuma

Spieren en gewrichten | Energie

Krista van der Horst

Krista van der Horst
WhatsApp je vraag

Een heuglijk feit: de afgelopen twintig jaar is het aantal mensen met reuma dat lijdt aan fysieke klachten, stress en depressie afgenomen. Vreemd is dat niet, als je bedenkt dat de medische behandelingen verbeterd zijn. “Maar dat is niet de enige oorzaak”, zegt Rinie Geenen. “Ook de kwaliteit van de voorlichting over leven met reuma is verbeterd. Er ligt nu veel meer nadruk op kwaliteit van leven dan twintig jaar geleden. Voor de meeste patiënten is het dan ook vanzelfsprekend dat zij zich daarvoor zelf moeten inzetten. Iedereen kent wel zo’n beetje de leefregels voor goede kwaliteit van leven: in beweging blijven, gezond leven en activiteiten blijven ondernemen. Dat dit gemakkelijk is, zeg ik niet. Integendeel. Reuma is een fysiek ontstane aandoening die je leven ingrijpend kan veranderen. En vergeet niet: hoewel er minder mensen met reuma zijn die fysieke en psychische klachten ervaren, het zijn er nog steeds heel erg veel.”

Pijn en moeheid bij reuma

Met het verbeteren van de behandelingen, zijn de gewrichtsbeschadigingen door reuma verminderd. “Het mooie is dat mensen met reuma dus soms meer kunnen doen dan in het verleden. Denk aan werken, op vakantie gaan of hobby’s blijven uitoefenen. De keerzijde is wel dat voor veel patiënten klachten, zoals moeheid en pijn, het leven nog behoorlijk kunnen belemmeren.” Geenen stelde met onderzoek vast dat maar liefst de helft van de mensen met reuma vermoeidheidsklachten heeft die overeenkomen met de criteria voor het chronisch vermoeidheidssyndroom. Geenen: “Deze klachten raken direct aan je motivatie om dingen te doen, om te bewegen. Het is dan heel knap als je jezelf overeind weet te helpen en je houdt aan de leefregels voor een goede kwaliteit van leven.”

psychosociale-kant-reuma-pijn-moeheid-tips-slapen-blog-tips-gewrichtspijn-reuma-magazine-609

Mindfull leven

Hoewel het belang van de psychosociale aspecten van reuma bekend zijn, staat de psychische hulp aan mensen met reuma onder druk. “Helaas is het zo dat je met reuma een enigszins verhoogde kans hebt op een depressie. Nu de druk op de psychische zorg steeds meer toeneemt, maak ik me zorgen over de hulp die voor hen toegankelijk is.” Wel signaleert Geenen een verbetering op het vlak van hulp en preventie. Er zijn tegenwoordig veel cursussen, vaak in groepsverband, waarin je inzicht kunt krijgen in je eigen geesteswereld. Mindfullness is daar een voorbeeld van. “Dit is een onderdeel van de Acceptance & Commitment-therapie”, legt Geenen uit. “Je kunt er natuurlijk naar blijven streven iets te doen wat je niet meer kunt, bijvoorbeeld lekker met je handen in de aarde wroeten. In de Acceptance & Commitment-therapie onderzoek je welke waarde je koppelt aan die activiteit. Als je dat weet, is het misschien mogelijk een vervangende activiteit te vinden, die diezelfde waarde vertegenwoordigt en evenveel plezier geeft. Mindfullness helpt bij de acceptatie van de situatie. Je probeert in het hier en nu te zijn met gebruik van je zintuigen. Iemand die mindfullness goed beheerst, kan in een stoel gaan zitten en zijn pijn ervaren zonder ertegen te vechten. Dat kan een goed middel zijn als je bedenkt dat vechten tegen pijn negatieve gedachten teweeg kan brengen die op hun beurt de pijn versterken.”

Maak een actieplan

Goede voornemens kennen we sinds mensheugenis. Dat ze vaak niet worden verwezenlijkt, weten we ook. Toch gebeurt het steeds vaker dat mensen zich houden aan hun voorgenomen gedrag. “Dat komt door de introductie van actieplannen”, signaleert Geenen. Zowel patiënten als zorgverleners zien in dat het werkt als je je plannen concreet maakt. “Dat kan heel simpel zijn. Schrijf voor jezelf op wat je gaat doen, wanneer je dat gaat doen, met wie en waar. Bijvoorbeeld: je wilt meer bewegen. Dit kan een succes worden als je afspreekt dat je elke dinsdagochtend met de buurvrouw gaat wandelen, dat je op vrijdag met de fiets naar de markt gaat en dat je elke zondagmiddag met je partner gaat fietsen of wandelen.  Je ziet dan vanzelf of het haalbaar is. Controleer jezelf wel. Heb je het niet gedaan, geef jezelf dan een nieuwe kans.”

Zelfmanagement als toverwoord

Als psycholoog kan Rinie Geenen niet anders dan de toegenomen aandacht voor de mentale en sociale kanten van reuma toejuichen. Ook bij het vinden van passend werk, het letten op wat iemand nog wél kan in plaats van kijken naar beperkingen, zijn er positieve ontwikkelingen zichtbaar. “Tegelijk hebben we als maatschappij besloten dat we minder willen betalen voor de zorg voor een ander”, zegt hij, “en dat is een gevaarlijke ontwikkeling. Zelfmanagement is zo’n beetje het toverwoord geworden. Natuurlijk is het fantastisch om te zien hoe wonderbaarlijk goed sommige mensen met reuma omgaan. Tegelijk moet je reëel zijn. Het is nou eenmaal niet voor iedereen even makkelijk om actieplannen te maken, helder te communiceren naar je omgeving en jezelf elke dag weer te motiveren om ertegenaan te gaan. Sommige mensen hebben die vaardigheden niet en verdienen daar gewoon ondersteuning bij.”

TIPS bij reuma

Omgaan met pijn

Pijn bij reuma is niet één duidelijk ding. Als het wordt veroorzaakt door ontstekingen in de gewrichten, is het van belang de behandeling zo goed mogelijk af te stellen om de ontstekingen te stoppen. Wordt de pijn veroorzaakt door beschadigingen in de gewrichten, dan is soms een chirurgische ingreep mogelijk. Bij sommige mensen kunnen warmte of het gebruik van natuurlijke middelen verlichting geven. Helaas zijn er veel soorten pijn die niet simpelweg verholpen kunnen worden: de chronische pijn. Iedereen moet voor zichzelf nagaan welke factoren een rol spelen bij de instandhouding van die pijn. Dat kan bij iedereen anders zijn.

5 Tips van Rinie Geenen:

  1. Geef de pijn niet te veel aandacht
  2. Vermijd stress, irritatie en verbittering
  3. Probeer een stabiel leven te leiden
  4. Versterk je spieren door te bewegen
  5. Val af als je te zwaar bent

Meer reuma...

Hoe slaapvriendelijk ben jij? Doe de test

“Dans alsof er geen morgen is” – Interview Nancy Euverink

Reuma & Voeding: etenswaardigheden

Van plant tot klant. De totstandkoming van A.Vogel Atrosan

prof-dr-rinie-geenen-blog-psychosociale-kant-van-reuma-moe-slaap-pijn

Met dank aan: Prof.dr.Rinie Geenen (1955) is hoogleraar psychosociale aspecten van reumatische aandoeningen aan Universiteit Utrecht

Blogster Hetty

Als natuurgeneeskundig en orthomoleculair therapeut ben ik gespecialiseerd in de relatie tussen lifestyle en gezondheid. Ik schrijf voor A.Vogel en ben vaak op TV te zien bij Koffietijd en andere programma’s!

Blogster Barbara

Blogster barbaraHi! Ik schrijf als webredacteur van www.avogel.nl artikelen over de meest uiteenlopende onderwerpen die over gezondheid gaan. Lees je mee?

Blogster Marjolein

Hoi, ik ben Marjolein. En schrijf dagelijks ‘gezond leesvoer’ voor A.Vogel. Ken je bijvoorbeeld de A.Vogel nieuwsbrieven al? Dan ken je mij ook:-)

Laatste wijziging op deze pagina: 19-10-2017

Heeft u een vraag of opmerking na het lezen van dit blog? Stel deze gerust...

U kunt bij ons terecht voor al uw vragen over de uw gezondheid, A.Vogel-producten, de tuinen, of uw bestelling in de webwinkel.

Neem contact met ons op!
Ontdek de Duivelsklauw!

Atrosan tabletten. Traditioneel kruidengeneesmiddel ter verlichting van milde gewrichtspijn en reumatische pijn. Lees voor gebruik de bijsluiter.

Atrosan tabletten
Hoe zit dat...?

Waarom ontstaan de beste ideeën onder de douche?
’s Morgens sta je op, je neemt een douche en … ineens bedenk je de oplossing voor het probleem waar je gisteren de hele dag over zat te piekeren! Waarom juist op dat moment?

Lees hier waarom!

Kracht uit de natuur

De natuur geeft ons alles wat we nodig hebben om onze gezondheid te behouden.

Ontdek de A.Vogel Tuinen!