Overgewicht? Afvallen bij obesitas

Doe de gezond gewicht test! Bereken uw BMI

In Nederland heeft maar liefst de helft van alle mannen en veertig procent van alle vrouwen overgewicht. Ook het aantal kinderen dat te dik is stijgt. Zo is van de vijfjarige jongens tien procent te zwaar en van de vijfjarige meisjes bijna vijftien procent.

Hoe ontstaat overgewicht?

Overgewicht ontstaat wanneer het lichaam een lange periode meer energie binnenkrijgt dan dat het verbruikt. Te veel eten en te weinig bewegen dus. Dit teveel aan energie wordt opgeslagen als lichaamsvet. 

Andere oorzaken van overgewicht

Bij sommige mensen is er een lichamelijke oorzaak dat zij te dik worden. Een gestoorde stofwisseling (een traag werkende schildklier), erfelijke factoren, hormonale afwijkingen, bijwerkingen van medicijnen of hypoglykemie kunnen bijvoorbeeld overgewicht veroorzaken.

Overgewicht als risicofactor voor...

Overgewicht is een serieus lichamelijk probleem; het vergroot onder meer het risico op hoge bloeddruk, diabetes type 2, hart- en vaatziekten, bepaalde vormen van kanker, galstenen en gewrichtsaandoeningen.
Deze gezondheidsrisico’s zijn voor veel mensen niet de reden dat zij willen afvallen. Voor de meesten is de spiegel bepalend; ze vinden zichzelf niet mooi. Hoewel het natuurlijk belangrijk is om tevreden te zijn over ons lichaam, is een betere gezondheid ook een belangrijke reden om te streven naar een gezond gewicht.

Zelf doen bij overgewicht

Voor wie te zwaar is, is het raadzaam te streven naar minder kilo’s. Doe het wel op een gezonde en natuurlijke manier; dit voorkomt jojoën.

Volgens de natuurgeneeskunde is afvallen gebaseerd op eenvoudige, maar essentiële aanpassingen van het dagelijks eten.

• Eet elke dag minimaal vierhonderd gram groente en twee stuks fruit.
• Kies voor natuurlijke, minimaal bewerkte producten (dus geen geraffineerde producten zoals witte suiker en wit meel). 
• Kies voor volkoren; dit is gezonder en geeft een meer verzadigd gevoel. 
• Let goed op producten met transvetzuren. Transvetzuren zijn van nature onverzadigde vetzuren die door de voedingsindustrie via een chemisch proces kunstmatig verzadigd worden.
• Kauw zorgvuldig; dit zorgt voor een verzadigd gevoel en stimuleert een goede spijsvertering. 
• Probeer niet te snoepen.
• Beweeg zoveel mogelijk. Ga dagelijks een halfuur wandelen, fietsen of zwemmen. Loop of fiets naar de winkel en probeer te sporten. 
• Het is belangrijk te achterhalen wat de werkelijke oorzaak is van het overgewicht. Soms is een gebrek aan kennis over voeding de reden van te veel kilo’s; we onderschatten hoe calorierijk bepaalde voeding is en kennen de alternatieven niet. Soms zitten we vast in gewoontes. Vaak is het de psyche die ons parten speelt; we eten bij bepaalde emoties. Ook hormonale veranderingen (de overgang!) zorgen voor gewichtstoename.
• In elk van deze gevallen moet het overgewicht anders worden aangepakt. Schroom niet om hulp te zoeken via de huisarts of diëtist.

Voedingsadvies

Drink voldoende: ten minste anderhalve liter per dag, bijvoorkeur mineraalarm, niet-bruisend bronwater. Zorg ook dat de darmflora (de melkzuurbacteriën in de darmen) in optimale conditie verkeren.

Soms kan gescheiden eten helpen bij het afvallen. Dat betekent dat groente wordt gegeten in combinatie met koolhydraten of in combinatie met eiwitten. Koolhydraten en eiwitten worden dan niet in één maaltijd gecombineerd.

• Koolhydraten: aardappelen, rijst en graan- en meelproducten (brood, beschuit, crackers en pasta).
• Eiwitten: vlees, vis, zuivelproducten, soja en noten.

Liever geen dieet of light

Na de feestdagen of vlak voor de zomervakantie; dé momenten dat we snel die overtollige kilo’s kwijt willen raken. Veel mensen kiezen dan voor een dieet, gaan alleen nog maar ‘light’ eten en drinken en gebruiken soms zelfs laxeermiddelen. Voedingsdeskundigen staan sceptisch tegenover deze methodes. De kanttekeningen op een rij:

• Een dieet geeft houvast en heeft vaak succes; we vallen af. Toch zijn veel diëten ongezond omdat in het dagelijkse dieetmenu te weinig gezonde voedingsstoffen zitten. Zo is een dieet met zeer weinig vet niet aan te raden. Door een lage vetopname is namelijk ook de opname van in vet-oplosbare vitaminen (A, D, E en K) laag.
• Maar het grootste nadeel van een dieet is dat het tijdelijk is: niemand zal zijn hele leven blijven eten volgens een dieet. Er zal altijd een moment komen dat we weer gewoon gaan eten en dus zullen terugvallen in oude gewoontes. De kilo’s zitten er snel weer aan. Vaak zijn het er zelfs meer dan voor het dieet. Om die reden is het belangrijk te achterhalen wat de werkelijke oorzaak is van het overgewicht en dáár wat aan te doen.
• Laxeermiddelen (en ook andere vermageringsmiddelen) zijn gebaseerd op een snellere passage van het voedsel. Het lichaam krijgt niet de kans alle voedingsstoffen, vitaminen en mineralen uit het voedsel op te nemen. Dit is om die reden geen gezonde manier van afvallen.
• Er zijn heel veel lightproducten te koop, maar het blijkt dat mensen daar niet van afvallen. Inmiddels wordt door onderzoek duidelijk hoe dat kan. Een voorbeeld: suiker kan worden vervangen door nep-suiker (zonder calorieën) en dat smaakt nagenoeg hetzelfde. De hersenen merken dit verschil echter wél. Wanneer iemand een frisdrank met suiker proeft, neemt de hersenactiviteit in de hypothalamus af. Dit wijst op een verzadigingsgevoel. Wanneer iemand suikervrije frisdrank drinkt, blijft de activiteit in dit deel van de hersenen bij het proeven gelijk – we hebben nog steeds trek. Een simpel voorbeeld dat pleit altijd te kiezen voor natuurlijke voeding.

Overgewicht berekenen: BMI en taille

Met de A.Vogel Gezond Gewicht test kunt u berekenen of u overgewicht heeft. De test bevat een BMI-meting en een taillemeting.

Laatste wijziging op deze pagina: 02-04-2013
Bron: Biohorma 2011. Natuurlijk & Gezond. Gezond leven in harmonie met de natuur. Uitgeverij Mix Media B.V., Lelystad