Bloedarmoede

IJzertekort? Behandeling, oorzaken en symptomen bloedarmoede

Wat is bloedarmoede?

Bloedarmoede is niet zoals het woord doet vermoeden een tekort aan bloed, maar vrijwel altijd een tekort aan hemoglobine of rode bloedkleurstof. Deze kleurstof zit opgeslagen in de bloedlichaampjes en zorgt voor de rode kleur. Bij bloedarmoede kunnen òf te weinig rode bloedlichaampjes in het bloed zitten (bijvoorbeeld door een bloeding) òf er zit te weinig kleurstof in de bloedlichaampjes.

Bloedarmoede en hemoglobine

Hemoglobine is een ijzerhoudend eiwit, rood van kleur, dat zit in bloedlichaampjes geeft het rode kleur. Deze stof kan zuurstof binden en zorgt voor het transport van zuurstof naar de cellen. Deze cellen hebben zuurstof nodig om goed te functioneren, zoals bijvoorbeeld het verbranden van voedingstoffen waardoor bouwstenen en energie vrijkomen. Een tekort zorgt dus voor minder aanvoer van zuurstof, waardoor er uiteindelijk te weinig energie vrij komt. Met als gevolg dat men zich moe voelt, erg bleek ziet en vaak ook constant koude handen en voeten heeft.

Symptomen bloedarmoede

Een redelijk betrouwbare zelftest om vast te stellen of u aan bloedarmoede lijdt, is de volgende: trek het onderste ooglid omlaag en bekijk de binnenkant. Is de kleur bleek in plaats van rozerood en zijn er geen adertjes te zien, dan is de kans groot dat u bloedarmoede heeft. Laat het dan ook nog door een arts vaststellen. Een juiste behandeling is namelijk afhankelijk van de vorm, en daarmee de oorzaak, van bloedarmoede.

Negentig procent van alle gevallen van bloedarmoede betreft de zogeheten hypochrome anemie, te herkennen aan:

• een bleek gezicht
  
• bleke lippen
• een abnormale vermoeidheid
• koude handen en voeten
• duizeligheid en kortademigheid, zelfs na een geringe inspanning.
  
• ook oorsuizingen en hartkloppingen komen voor

Bij deze vorm zijn er wel voldoende rode bloedlichaampjes, maar per bloedlichaampje is er een tekort aan ijzerhoudend hemoglobine. Er is gemakkelijk achter te komen door een eenvoudig prikje in de vinger. In het druppeltje bloed kan de Hb-waarde (Hb staat voor hemoglobine) gemeten worden. Bloedarmoede betekent een lage Hb-waarde (normale waarde bij mannen is 8,5 en bij vrouwen 7,5).

IJzertekort

Er is ijzer nodig om hemoglobine aan te maken. Een gebrek aan ijzer (ijzertekort) is meestal de oorzaak van deze vorm van bloedarmoede. Met een ijzerrijke voeding is vaak al een goede stap in de richting gezet.

Maar er kunnen ook ernstiger oorzaken van bloedarmoede zijn, zoals plotseling optredend bloedverlies, bloedende aambeien, te sterke menstruatie, zwangerschap (het groeiende kind maakt gebruik van het in het bloed van de moeder aanwezige ijzer; een zwangere vrouw heeft wel drie- tot viermaal meer ijzer nodig dan een man), groei (kinderen die een periode snel groeien, hebben snel last van bloedarmoede).

Voorkomen en behandelen bloedarmoede

• Zorg voor een goede ademhalingstechniek waardoor de uitwisseling zuurstof/koolzuur beter verloopt.
  
• IJzerrijke voeding speelt bij het voorkomen van bloedarmoede een belangrijke rol. Prima ijzerleveranciers zijn: vlees, lever, eieren, mosselen, ongezwavelde rozijnen en krenten, bonen, prei, worteltjes, tomaten en bijna alle verse groene groenten.
• Gebruik bovendien dagelijks wat jonge brandnetelblaadjes en een glas bietensap. Neem tijdens de maaltijd ook extra vitamine C. Vermijd het gebruik van zwarte thee en koffie.

Bloedarmoede is niet geschikt voor zelfmedicatie. Raadpleeg een arts. Aanvullend kunt u contact opnemen met een van onze deskundigen van het A.Vogel Informatiecentrum voor persoonlijk advies over voeding en leefwijze.